తండ్రి ఆశయాలే మార్గదర్శకం… జానపద కళలకు జీవం పోస్తున్న ‘పాలడుగు నాగయ్య కళాపీఠం’

‘జానపద చక్రవర్తి’ వారసత్వాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తున్న కుమార్తె… కళల పరిరక్షణే జీవిత ధ్యేయమంటున్న మాజీ జాయింట్ డైరెక్టర్

తెలుగు నేల సంస్కృతికి వెన్నెముకగా నిలిచిన బుర్రకథ, జానపద గేయాలు వంటి ప్రాచీన కళారూపాలు ఆధునిక కాలంలో మరుగున పడుతున్నాయి. ఈ కళలకు మళ్లీ పూర్వ వైభవం తీసుకురావాలనే సంకల్పంతో, తన తండ్రి ‘జానపద చక్రవర్తి’ పాలడుగు నాగయ్య ఆశయాలను ముందుకు తీసుకెళ్తూ ప్రభుత్వ విశ్రాంత జాయింట్ డైరెక్టర్ సరోజినీ దేవి ఆధ్వర్యంలో ‘పాలడుగు నాగయ్య కళాపీఠం’ విశేష సేవలు అందిస్తోంది. జానపద కళల పరిరక్షణ, కళాకారుల ప్రోత్సాహం, యువతలో సాంస్కృతిక చైతన్యం పెంపొందించడమే కళాపీఠం ప్రధాన లక్ష్యంగా పనిచేస్తోంది.

జానపద కళలకు కొత్త జీవం

జానపద చక్రవర్తి పాలడుగు నాగయ్య ఆశయాలను ఆయన కుమార్తె ఎలా ముందుకు తీసుకెళ్తున్నారు? కళాకారులకు ప్రోత్సాహం, పిల్లలకు ఉచిత శిక్షణ, సమాజ సేవతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందుతున్న ‘పాలడుగు నాగయ్య కళాపీఠం’పై ప్రత్యేక కథనం.

బాల్యం నుంచి ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారిగా…

ఉమ్మడి నల్గొండ జిల్లా (ప్రస్తుత సూర్యాపేట జిల్లా) కుడకుడ గ్రామంలో జన్మించిన ఆమె, తండ్రి ఉద్యోగరీత్యా చిన్నతనంలోనే హైదరాబాద్‌కు వచ్చారు. మార్కెట్ స్కూల్, హైదరాబాద్ గర్ల్స్ హైస్కూల్‌లలో పాఠశాల విద్యను అభ్యసించారు. అనంతరం బర్కత్‌పురలోని రామభద్ర జూనియర్ కళాశాలలో ఇంటర్ పూర్తి చేసి, డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేడ్కర్ ఓపెన్ యూనివర్సిటీ, ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ ద్వారా బీఏ, బీఎడ్, ఎంఏ పట్టాలు పొందారు.

1983 మార్చి 3న అజంపురా హైస్కూల్‌లో జూనియర్ అసిస్టెంట్‌గా ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో చేరిన ఆమె, క్రమంగా పదోన్నతులు పొందుతూ నాలుగు దశాబ్దాల పాటు ప్రభుత్వ సేవలో కొనసాగి జాయింట్ డైరెక్టర్ హోదాలో పదవీ విరమణ చేశారు.

తండ్రి వారసత్వాన్ని నిలబెట్టేందుకు కళాపీఠం స్థాపన

జానపద కళల అభివృద్ధి కోసం 2018 నుంచి నల్గొండ కేంద్రంగా సాహిత్య, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను ప్రారంభించారు. అనంతరం ‘పాలడుగు నాగయ్య కళాపీఠం’ను స్థాపించి, ప్రతి ఏడాది తండ్రి జయంతి, వర్ధంతి వేడుకలు, పుస్తకావిష్కరణలు, సాహిత్య సభలు, ప్రముఖ కళాకారులకు నగదు పురస్కారాలు, సన్మాన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు.

బుర్రకథ, జానపద కళారంగాల్లో విశేష కృషి చేసిన తుమ్మ జనార్ధన్, కసిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి తదితర కళాకారులను రూ.5,000 నగదు బహుమతితో పాటు ఘనంగా సత్కరించడం కళాపీఠం ప్రత్యేకతగా నిలుస్తోంది.

చిన్నతనం నుంచే కళాప్రస్థానం

తండ్రి పాలడుగు నాగయ్య స్వయంగా బుర్రకథలు, నాటికలు నేర్పిస్తూ చిన్నప్పటి నుంచే ఆమెను వేదికలపైకి తీసుకొచ్చారు.

రవీంద్రభారతి ప్రధాన వేదికపై ప్రదర్శించిన ‘అంబేడ్కర్ బుర్రకథ’కు ప్రథమ బహుమతి లభించడం ఆమె కళాప్రస్థానంలో చిరస్మరణీయ ఘట్టంగా నిలిచింది.

ఆకాశవాణి ‘బాలనందం’ కార్యక్రమంలో “రారండోయ్ రారండి” వంటి పాటలు ఆలపించడంతో పాటు పిట్టలదొర, నాటికలు వంటి అనేక జానపద కళారూపాలను ప్రదర్శించి ప్రశంసలు అందుకున్నారు. ఆల్ ఇండియా రేడియోలో ఆర్టిస్ట్‌గా ఐదేళ్ల పాటు సేవలందించారు.

జానపద చక్రవర్తి పాలడుగు నాగయ్య సేవలు చిరస్మరణీయం

రైల్వే శాఖలో టికెట్ కలెక్టర్‌గా పనిచేసిన పాలడుగు నాగయ్య అనంతరం ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయుడిగా కూడా సేవలందించారు. ఉద్యోగ బాధ్యతలతో పాటు జానపద కళల అభివృద్ధికి జీవితాన్ని అంకితం చేశారు. ఐదుగురు సంతానానికి తండ్రిగా కుటుంబ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తూనే కళారంగానికి విశేష సేవలు అందించారు.

పిల్లలకు ఉచిత శిక్షణ… జానపద కళలకు కొత్త ఊపు

ప్రస్తుత తరం జానపద కళలకు దూరమవుతున్న నేపథ్యంలో పాఠశాల విద్యార్థులకు ఉచితంగా బుర్రకథ, జానపద గేయాలు వంటి కళారూపాల్లో శిక్షణ అందించి, వారిని వేదికలపై ప్రదర్శించేలా తీర్చిదిద్దే ప్రణాళికను కళాపీఠం సిద్ధం చేస్తోంది.

జానపద కళల పట్ల చిన్నారుల్లో ఆసక్తి పెంచడమే కాకుండా, భవిష్యత్తు తరాలకు ఈ కళలను అందించడమే తమ ప్రధాన లక్ష్యమని కళాపీఠం సరోజినీ దేవి తెలిపారు.

“నేటి తరానికి బుర్రకథ, జానపద గేయాల గొప్పతనం తెలియజేయడమే మా లక్ష్యం. ప్రతి పాఠశాలలో జానపద కళల శిక్షణ అందించాలనేది మా సంకల్పం.”
— సరోజినీ దేవి

నాగయ్య విగ్రహం ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వానికి విజ్ఞప్తి

జానపద కళారంగానికి అపూర్వ సేవలు అందించిన ‘జానపద చక్రవర్తి’ పాలడుగు నాగయ్య స్మారకార్థం రవీంద్రభారతి లేదా తగిన ప్రాంగణంలో విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, భాషా సాంస్కృతిక శాఖను వారు కోరుతున్నారు. జానపద కళాకారులకు గుర్తింపు, గౌరవం కల్పించడంలో ప్రభుత్వం ప్రత్యేక చొరవ చూపాలని విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు.

సేవా కార్యక్రమాల్లోనూ ముందంజ

కళల పరిరక్షణతో పాటు సామాజిక సేవలను కూడా కళాపీఠం విస్తృతంగా నిర్వహిస్తోంది. పేద విద్యార్థులకు పుస్తకాలు, నోట్‌బుక్స్, హాస్టల్ విద్యార్థులకు దుప్పట్లు పంపిణీ వంటి సేవా కార్యక్రమాల ద్వారా సమాజానికి అండగా నిలుస్తోంది.

పాలడుగు నాగయ్య కళాపీఠం

▶️ స్థాపన : 2018
▶️ ప్రధాన లక్ష్యం : జానపద కళల పరిరక్షణ
▶️ ప్రతి ఏడాది : జయంతి, వర్ధంతి కార్యక్రమాలు
▶️ ప్రముఖ కళాకారులకు : నగదు పురస్కారాలు
▶️ పాఠశాల విద్యార్థులకు : ఉచిత బుర్రకథ శిక్షణ
▶️ సామాజిక సేవలు : పుస్తకాలు, నోట్‌బుక్స్, దుప్పట్ల పంపిణీ

జానపద చక్రవర్తి పాలడుగు నాగయ్య గురించి

జానపద చక్రవర్తిగా గుర్తింపు
రైల్వే శాఖలో టికెట్ కలెక్టర్‌గా సేవలు
అనంతరం ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయుడిగా విధులు
బుర్రకథ, జానపద కళలకు విశేష సేవలు
అనేక కళాకారులను తీర్చిదిద్దిన గురువు
తెలుగు జానపద సంపదను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లిన మహోన్నత కళాకారుడు

ప్రత్యేక ఆకర్షణలు

చైల్డ్ ఆర్టిస్ట్‌గా ప్రస్థానం

రవీంద్రభారతిలో ‘అంబేడ్కర్ బుర్రకథ’తో ప్రథమ బహుమతి.

ఆకాశవాణి కళాకారిణి

‘బాలనందం’ కార్యక్రమంతో పాటు ఆర్టిస్ట్‌గా ఐదేళ్ల సేవలు.

40 ఏళ్ల ప్రభుత్వ సేవ

జూనియర్ అసిస్టెంట్ నుంచి జాయింట్ డైరెక్టర్ స్థాయికి ఎదిగిన విశిష్ట ఉద్యోగ ప్రస్థానం.

భవిష్యత్ లక్ష్యాలు

✔️ ప్రతి జిల్లాలో జానపద కళల శిక్షణ కేంద్రాలు
✔️ పాఠశాలల్లో ఉచిత బుర్రకథ శిక్షణ
✔️ యువతకు జానపద కళలపై అవగాహన
✔️ పాలడుగు నాగయ్య విగ్రహం ఏర్పాటు
✔️ జానపద కళాకారుల సంక్షేమానికి ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు

రజని వాయిస్ విశ్లేషణ..

ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారిగా పదవీ విరమణ చేసిన అనంతరం విశ్రాంత జీవితాన్ని ఎంచుకోకుండా, తండ్రి ఆశయాలను ఆచరణలో పెట్టి జానపద కళల పరిరక్షణకు అంకితభావంతో కృషి చేయడం నిజంగా అభినందనీయం. నేటి డిజిటల్ యుగంలో అంతరించిపోతున్న బుర్రకథ, జానపద గేయాలు వంటి తెలుగు సంప్రదాయ కళారూపాలకు మళ్లీ జీవం పోసేందుకు ‘పాలడుగు నాగయ్య కళాపీఠం’ చేస్తున్న సేవలు కేవలం ఒక మహానుభావుడి వారసత్వాన్ని కాపాడడానికే పరిమితం కావు; అవి మన సంస్కృతి, సాంప్రదాయాలను భావితరాలకు సజీవంగా అందించే మహత్తర సాంస్కృతిక యజ్ఞం. ఒక కుటుంబం తన వారసత్వాన్ని కాపాడితే అది చరిత్రగా నిలుస్తుంది; అదే వారసత్వాన్ని సమాజానికి అందిస్తే అది సంస్కృతిగా చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది. ఇలాంటి గొప్ప కార్యక్రమాలకు ప్రభుత్వం, సాంస్కృతిక సంస్థలు, కళాభిమానులు, సమాజం సమిష్టిగా చేయూతనిస్తే తెలుగు జానపద కళలకు పునర్వైభవం లభించడమే కాకుండా, మన సాంస్కృతిక మూలాలను భావితరాలు గర్వంగా కొనసాగించే అవకాశం మరింత బలపడుతుంది.